MIZO PI PUTE THLARAU KALKAWNG.
EPISODE----2.
Mihring nuna pawimawh êm êm chu amah siama dintua a ngaih, a rin Sakhaw thu leh hla hi a ni. Mizo pi pute khân anmahni siama vengtu leh awmpuitu, malsawma kaihruaitu, an chunga thuneitu kha awmin an lo ring tlat a, "Chung Khuanu, Chunga Pathian" tiin an lo ko ṭhin a.
Chu an Pathian anmahni siamtu, awmpuitu leh an thih hnu piah thlenga an nuna telna neia an rin; amaherawhchu, hriatna mumal an la neih loh avânga chu an Sakhaw thua hriatna (Raligious Philosophy) an zawn an lo duanchhuah tâk, Pialral kai leh a kawng thu te, Sakhaw kût Mîm kût thlengin an lo hmang ṭhin a ni. Kristian Sakhuaa kan luh hma zawnga thurina an lo neih hi Mizo pi pute chanchinah chuan a pawimawh ber a ni ti ila kan uar lutuk kher lo vang.
An Sakhaw vawrtawp, Pîalral kai thu hi an tualzâl nun, Tlawmngaihna (customs and cultures, traditions) mai bâkah an in sak dân, "thiang lo" thlenga huamtu, an chanchin funkhawm vektu a nih avâng hian mizote pi pute chanchinah a pawimawh êm êm a, Kristian Sakhua biak san tawh mah ila a puala Hringlang tlâng Re-creation Centre buatsaih hi mizote tân tihmâkmawha neih tur a ni ang.
An Sakhaw vawrtawp Pîalral kai leh a kalkawng an suangtuahna leh ngaihruatnate chu lo ṭhang lian zêlin chung hmunte chu leilungah an lo hmehbel a, chumi thua Duhlian-Lusei ṭawng hmangtute ngaihruat dân, Pu C.Lalthanmawia Mualkawi khuain "Mizo pi pute thlarau kalkawng" tiha a ziah chu 'tiang hian i han sawi teh ang :
1. Pîaltlêp
2. Lungleihlawn
3. Lungrahbuk
4. Hruaikawn dil
5. Hruaikawn
6. Luruhkham
7. Hringlangtlâng
8. Hawilopâr
9. Lunglohtui leh
10. Pawla kawtchhuahte an ni.
Mizo pi pute chuan mi alo thihin a thlarau chu in leh a vêl, hmun hran hranah thlathum chhûng chu la chêngin an ring a, chutih chhûng chuan chaw an ei pawhin an ṭhutna turte zuah awlin an ei turte an chhiah bawk ṭhin a, Thlathum hnuah chuan mitthi khuaa kal tawh turin thlahna hun Mîm kût an hmang ṭhin a, mitthite chu mitthi khuaa kal tawh turin an Ṭin/Thlah ṭhin a, chu chu "thiṭin" an ti a. Chuti anga an ṭin hnu, mitthi khaw pana an kalna kalkawnga a pawimawh hmasa ber chu Pîaltlêp hi a ni.
1. Pialtlêp:
Pîaltlep hi mitthi thlarau kalkawnga kawng ṭum hmasa ber a ni a kan tih tawh kha. Damlai mihringte'n an chhûngte thi tawh puala "Mim kut" Sakhaw Kût an hman hian an chhûngte thi tawh an thlah tawhte thlarau pawh kha lo kalin an ring a ni. Tin, thlarau mitthi khaw pana kalte chu alo kal hmasa tawhte chuan Pîaltlêpah hian lo hmuakin he hmun aṭang hian kawng mumal tak neiin mitthi khaw lam chu an panpui ṭhin niin an lo ring.
2. Lungleilawn:
Pialtlêp aṭanga chhim lam, naurual lo fingkhat zet a hla, Khuai lui leh Sihpui lui infinna bulah Lungleilawn hi a awm a.
Lungleilawn awmna kawr zau zâwng hi 25 fts niin, a thuk zâwng hi a lung leilawn chung aṭangin 25 fts a thûk a ni bawk; amaherawhchu, fur ruahtuiin lei leh hnawl a chhek dân a zirin a danglam thei.Thlarau mitthi khaw lam pana an kal hun hi October thlatawp lam emaw, Sepṭembar thla tir lam emaw a ni ṭhin a, hêng hunah hian Favang ruahtui a tlak ṭhin avângin Pialtlêp lung leh Lung leilawnte hi Patêkin a bawh ṭhin a, a nal thei hle a. Chuvangin Thlaraute chuan hêng hmunte hi inkai liam liamin an lo zawh ṭhin turah an ngai a ni.
Kum 1953 khân Mualkawi khuate chuan Pialtlêp leh Lungleilawn awmna bul ram chu thlawhhma atân an ṭheh a, Favangah chuan Pu Rinchungnunga leh a ṭhiante chu he lai ramah hian lo vâtin an riak a, an chung tlângsâng lamah chuan Pu Ngawihthawnga leh a ṭhiante chu an riak ve bawk a,
Tahrik ni 7. 10. 1953 a lo ni a, Zanriah an eikham hnu chuan chung lo vata riakte chuan Pialtlêp aṭanga Lungleilawn zawh a a tlângsâng lam pana thlarau kal thawm an hria a, an vai mai chuan an beng chhi chuan an ngai thla a, an lal nu Pi Thangsavungi aw ngei mai chu 'tiang hian an hre ta a: "Hei ha, hui ha, ka va han chau teh lul êm!" tiin. An lalnu aw an hriat hnu chuan Hruaikawn lamah chuan an in zui liam ta a. Mak an ti êm êm mai a.
A tuk zîngah chuan an lal nu thih thu chu hrilh turin zualko hmel Pu Thanruma (fâm) chu an hmu ta a, Pu Thanruma chuan nat lâwk êm êm pawh nei lo va an lal nu a thih thu chu a hrilh hlawm a.
3. Lungrahbuk:
Lungleilawn an zawh hnu chuan Lungrahbuk hi an zawh ṭhin niin an lo ring a, Kum 1887 khân Chawngtlai lal, Nikuala tupa Vaihleia, Hualngo Cherput chuan Khuanglêng tlâng chu a pu Nikuala hnên aṭangin Sangal khawng hranga belrawh mual kilin a ṭhut veleh a, Pasalṭha ram chhuakte thu hla chu 'tiang hian an sawi ṭhin a:
Hmanlaiin Pasalṭhaho ramchuak hi Lungrahbuk awmna bulah hian an riak a, an zînga Pasalṭha min ber chuan zanah chuan annu awrawl ngei mai chu hetiang hian a hria a:
"Aw! Rappui chung sâng bellâm chhûnga ka Sarep dah leh, Banglai Fairel bêl chhûnga ka artui dah tak kha aw! Ka kal dâwnin ka fate lah ka hrilh ta si lo va, ka pasal lah chu ramchhuakin a kal daih mai sia," tia a sawi leh, thlaraute'n lung an rah rikte chu hriain ngun taka ngaithlain a thlir reng a, chutia an kal liam hnu chuan an lung rah chu a han rap ve a, alo buk thei hi a ni a; tichuan, ngaihṭha lo zetin ngawirengin a mu veleh ta a, a tukah chuan a naute ho chu a hrilh a, anni chuan an lungrahbuk te an han rap a, a lo buk thei ngei chu niin. An hotupa berin chutiang thu a hriat takah chuan haw zai rêlin an haw ta a. A nupui chu nat lâwk êm êm pawh nei lovin a lo thi tak tak a, a aw hriat chu finfiah nân Rappui chungsâng Bellâm chhûng chu a han en a, Sarep chu a lo awm tak tak a, Banglai Fairel bêl chhûng chu a han enleh a, Artui pawh chu a lo awm bawk a, chuta ṭang chuan he lung hi Mitthi thlarau chuan an zawh ngei ah ngaiin, Lungrahbuk, mitthi thlarau kalkawng," an lo ti ta a ni, an ti. Hetih lai hun hi kum1900 vêl bawr kha niin an sawi.
"He lung hi Zân lama buk thei lova kam tlat pawhin a tuk zîngah chuan han rap ila a buk leh zêl a ni," an ti.
4. Hruaikawn dil:
Hruaikawn dil hi Lungrahbuk awmna chhaklawka awm a ni. A rawn awm ṭan dân mita hmutu Pu Zakunga (fam) Ruantlâng chuan, " a dil khûr khawthlang lamah hian a rawn ri burh burh a, thawklehkhatah patling malpui tia zet tur hian mihring chen dâwn laiin a rawn irh chhuak vâr bulh bulh mai a, a rawn irh chhuahna bul chu 6 fts hlam vei lai mai hian chirhdum ang mai hian a dup kual vek a, ngalrek thlengin ke a pil thei a ni, a ti a. A rawn tling tam tial tial a, a tlin tam lai ber hian 18 fts a tling a ni, a tlin kum hi 1968 Favang lai a ni," tiin. Kum 2000 khân a rawn tling leh a, chu chu thlalâka kan hmuh hi a ni. Kum tinin a tling ziah lo va, tûn hnuah phei chuan a tling ngai tawh lo a ni ber. He hmun pawh hi thlarauin an tlawh ṭhin a ni, an ti.
5. Hruaikawn:
Hruaikawn hi Hruaikawn dil khawchhak lam, Hruaikawn dil chhak lawka awm a ni.
Zadêng lalte khân Ṭiau chhaka an awm lai, thlang an tlâk hmain Tuichhina Mângthawnga Râlte lal awm chu rûnin pem hruai takin an hruai a, tuna "Hruaikawn mitthi thlarau kalkawng" an tihah hian mipuiin an lo nghak hmur mai a, Sîallam dâr khumtu hmalama kal zawngte chu an chhuah vek a. Sîallam dâr khumtu zawngte chu an that vek a. Chuti anga an mi mante hruaia rawng taka an lo inthahna hmun leh thisen tam tak luanna hmun chu "Hruaikawn" tih a lo ni zui ta a. Chung inthahna leh thisen tam tak luanna hmunah chuan thlarau kal hmasate chuan a kal tharte chu hruaiin an tlawhpui ṭhin," an ti a. "Hruaikawn Mitthi Thlarau kalkawng," tih a lo ni zui ta a ni, an ti bawk.
A awmna hmunah hian New Hruaikawn khua a awm tawh a, he khaw lo pian dân hi tawitêin i han sawi lawk teh ang.
Notes:- Hringlang tlâng bulṭhut chhim lamah hian Fai hmun, Fai benvawn an tih chu a awm bawk a, chu Faibenvawnah chuan Leisen khuate chuan kum 1983 khân khua dinin tun thleng hian an awm a, Faibevvawna khaw dintute chuan an khaw hmingah chuan Mualkawi ram chhûnga awm "Hruaikawn, Mitthi thlarau kalkawng" tih lo nita hming chu Mualkawi khaw tlâng hruaitute hnênah an khaw hming atân put dilin, Mualkawi khawtlâng hruaitute chuan lo phalsakin Hruaikawn hming chu an pu ta a ni. Tin, Hruaikawn khuate chu inṭhen hrang lehin mi ṭhenkhat chu "Hruaikawn, mitthi thlarau kalkawng," awmna hmunah tak hian kum 1995 khân an rawn awm veleh a, an khaw hmingah "New Hruaikawn" an ti veleh a, Tûn ah chuan "Hruaikawn Mitthi Thlarau kalkawng," awmna hmun chu Field-ah an lai danglam tawh nghe nghe a ni.
6. Luruhkham:
Hruaikawn hmar lam, Kawnkhel bul mai aṭang chuan Khambang hi khawthlang hawi zawngin hmâr lamah Hringlangtlâng sâng suin a inthlung chho zui mai a, a kham kâra pûkahte hian hmân laiin mihring ruhro an lo dah ṭhin a; chuvangin, chu lungbang chu Luruhkham tiin an ko ta a. Hmânlai chuan he kham hi thlarau ni ngei a rinte chuan zawhin a tlângsâng lam pana kal thawmte an hre ṭhin a, chung avang chuan thlarau kalkawngah an lo ngai ve ta a ni. Tun hma chuan a kham chung boruakahte hian zanah Ṭaumeichherchhite hi tlângsâng lam pan hian an inzui duah duah ṭhin a, an mawi thei êm êm a ni, an ti bawk ṭhin.
Hêng a chunga kan sawi tak hmunte hi Hringlangtlânga i kal hunah Hringlangtlâng aṭangin rilrua pi pute nun leh hun ngaihtuahlêtin i thlir vawng vawng dâwn nia. Hringlangtlâng aṭang hian a inkawhhmuh theih vek a ni.
7. HRINGLANGTLÂNGA:
Hringlangtlâng: Mitthi Thlarau, mitthi khaw lam pana kalte chuan Hringlangtlâng hi an thlen chuan hring an chanlai khawvêl lam chu thlirin an nunhlui leh thiltihte chu ngaiin an thir a an lunglêng chu an ṭap hawm hawm ṭhin a; chuvangin, he hmun hi ṭahna tlâng an lo ti bawk a, mitthite thlarau khawvêlah chuan hmun lunglên thlâk lai ber a ni.
Zawhzazo, thangchhuah leh Pasalṭha nupuite chuan,
"Aw..!! Taitea pa, chhûngkima lam kan thai lai leh, Sahrâng thlunglû kan aih za laite kha âw..!!, ka va han ngâi teh lul êm..!! I thawm suangtuahna mai maw ka chan tawk. Âw...! Taitea pa, ka va han ngai tehlul che êm..!! ka vai zo ta," tiin khawvêl lam chu ngaiin an thlir a, an ṭap vawng vawng mai a ni, an ti.
Hringlang tlânga hring lam khawvêl ngaia lunglênga ṭapte chu anmahni hruaitu thlaraute chuan kaiin, Hawilopâr awmna lamah chuan an hruai leh a. Thlarau lunglêngte chuan "Kei zawng ka ngaingam lo, vawikhat tal hring lam khawvêl min thlir tir leh teh u," tiin anmahni hruaitute chu an ngen lawm lawm a; mahse, anmahni hruaitute chuan, "Hêngte chu kan tawn hnu vek a lawm, he Hringlangtlâng aṭang hi chuan hring lam khawvêl i ngaihna leh thlir i châknate a bo dâwn lo, hawh teh, i kal teh ang,” tiin hawilopâr vul chikchekna hmunah chuan an hruai lui a.
Hun hmasa lamah chuan tuna Hringlang tlâng tia koh tak hi Tuichhin hmun tiin an lo ko ṭhin a. Mizoram khawchhak lam, Champhai District Mualkawi rama awm a ni. Mualkawi khua aṭanga khaw chhak lam, 7 km vêl a hla, Indo Myanmar Border Trade, Zokhawthar khaw chunga awm a ni.
HRINGLANGTLÂNG:
Easting : 537536.549
Northing : 2586842.402
Elevation : 1485.000
Coordinate :
Easting : 537741.984
Northing : 2586841.678
Elevation : 1485.000
20°21'32" N-93°22'32" E.
LSC : 107.78 Bighas
Area : 200 Bighas.
Champhai zawl lal Mangkhaia pa, Mangthawnga chu he hmunah hian lo awm tawhin a chhuahsan hnu chuan rei tak luahlohin a awm a, kum 1910 khan Khuanglêng lal Vaihleia nau, Khuanglianthangi chuan luah velehin kum 1917 khân a chhuah san veleh a, Khuanglianthangi chanchin pawh hi hmun hrana sawiah dah leh ila, he a hla thu erawh, han târ lang hram ila:
"Hrailêng leh zua thlafam ngaih lunglênin,
Ka han chuanga Hringlang tlânga'n;
An sawi Rauthlalêng tawn ka nuam,
Surbung lal lai a chuai.
Mahte'n rauthla lamtluang hringlang tlângah,
Maurua ang vangkhua din thar e;
Chhûngkim dâr ang lênna sumtual,
Ngai e, Hringlang tlânga'n." tiin.
8. Hawilopâr:
Mizo pi pute chuan Sakhaw kût, Mîm Kût an hmang ṭhin a. Mîm kût hi August thla, (Thlazîng, Thiṭin thla tih nita bawk)-ah leh Sepṭember (Mîm kût thla)ahte lo hmangin Mitthi thlahna hun an lo hmang ṭhin a. Mîm Kût August leh September thlaa hman a ni chhan pawh hi hmun hranah kan la sawi ang.
Hawilopâr hi englai pawh a pâr nilo mah se, a pawimawh lai tak hêng hunah hian a lo pârvul chuk tawh ṭhin a ni. Hringlangtlânga thlarau, hring lam khawvêl thlira lunglêng taka ṭap hawm hawmte chu thlarau lo kal hmasa tawhte chuan kai hruaiin, Hawilopâr mawi taka alo pârvul chikchekna hmunah chuan an kalpui a. " E khai.! heta hi Hawilopâr mawi takin a lo vul chiai a lawm, hring lam khawvêl i ngaih leh thlir leh i châk thu hlir i la sawi reng mai si a, he Hawilopâr hi ka han tawn tir ang chia; tichuan, khawvêl lam chu ngaiin thlir leh chak hle mah la, i thlirkir thei dâwn tawh lo a ni," tiin hawilopâr chu thliakin an tawn tir a.
Hawlopâr an tawn tawh chuan hring lam khawvêl chu thlir leh chak hle mah se, an thlir kir a thiang tawh lo va.
Hawilopâr hi Hringlangtlâng Chhim leh Hmâra ṭhen hrangtu Lunglohtui hnâr, tûna dil awmna kawr hnâr ruam raidupah hian tunhma chuan a vulchuk ṭhin a, tûnah chuan he lai hmunah hian dil khuah a nih tak avangin an lo boral ta a.
Hawilopâr chu tawnin beh tawh mah se, Hrîng lam khawvêl an ngaih leh thlâkhlelhna chu a la bo chuang lo va, thlir leh an châk thu chu ṭapin an la sawi reng a; chuvangin, hrîng lam khawvêl an ngaih leh thlâkhlelhna a bo leh, thlirkir an châkna a rehna turin Lunglohtui dâwn tir turin Lunglohtui awmnaah chuan an hruai leh a.
3. Lunglohtui:
Hawilopâr chu tawnin beh tawh mah se, Hrîng lam khawvêl an ngaih leh thlâkhlelhna chu a la bo chuang lo va, thlir leh an châk thu chu ṭapin an la sawi reng a; chuvangin, hrîng lam khawvêl an ngaih leh thlâkhlelhna a bo leh thlirkir an châkna a rehna turin Lunglohtui dâwn tir turin Lunglohtui awmnaah chuan an hruai leh a. Lunglohtui chu an dâwn tir a; Lunglohtui an dâwn hnu chuan hrîng lam khawvêl an ngaihna leh thlâkhlelhna te, thlirkir an châkna zawng zawngte chu a lo rehin a lo bo ta a, mitthi khua thlen hlan nghâkhlel takin Pawla kawtchhuah, Zîngvawnzawl lamah chuan an kal thei ta a ni.
Kan sawi tawh angin Lunglohtui luanna kawr hi Hringlangtlâng chhim leh hmara ṭhen hrangtu, hringlangtlâng dil mawng khawchhak lam, lo fingkhat emaw vêl lek a hla a awm a ni a, luikawrah hian Pîaltlêp lung hi chhimchhak hawi zâwngin a inphah duai mai a, chu pîaltlêpah chuan lungsum hi a khuar thliah hlawm a, chu khuarah chuan zotui thiang, hit raih mai hi a tling piau hlawm a chungte chu Lunglohtui chu a ni a.
4. Pawla kawtchhuah:
Lunglohtui an dawn hnu chuan thlaraute chuan mitthi khaw thlen hlan nghâkhlel takin mitthi khua chu an pan a; mahse, mitthi khua an thlen hma chuan an hring chanlaia an din hmun leh nihna fiahna hmun, Pawla kawtchhuah an luh leh phawt a ngai a. Lunglohtui aṭanga hmâr lam, Rih dil mitthi khawthlir tlâng hnuaia Tlâng zumrât leh a hmâr lam tlâng dung zawl nuam tak chu Pawla kawtchhuah tih a ni a. Pawla kawtchhuah hi mitthi thlarau kalkawngah chuan thlaraute'n an tlawh hnuhnun ber a ni a, Zingvawnzawl an ti bawk.
Pawla kawtchhuahah hian "minaran chenna hmun mitthi khaw panna leh thangchhuah nu leh pa, Pasalṭhate chênna hmun panna kawngte chu a inṭhen hrang a ni," an ti a. Pawla kawtchhuah hi mitthi khuaa kal tur chuan tlawh leh paltlang ngei ngei a ngai a. Pawla chu a kawtchhuahah chuan Sairawkherh, kaihpen lianpui mai, Phulraw phel tiat zet leh, a sailung, Artui tia lai mai chu keng leh humin a lo awm a. Thlarau lo kal apîangte chu an damlai chanchin a lo zawt zêl a. An damlai chanchina a tehnaa tling zo lote chu a Sairawkherh lianpui mai chuan a lo sâi ṭhin a, a saina chu a na thei êm êm mai a, kum thum lai a ngawt thei, an ti ṭhin.
Heti ang hi anih avângin thihhnu piah thlarau khawvêla Pawla sai chu pumpelh tumin an damlaiin theih tawpin an bei fan fan ṭhin a. Pawla sai pumpelh theihna nia an ngaihna thuah hian kan pi pute puithuna (Ethics) mak danglam, hlu tak si a awm a, chu chu hei hi a ni:
Pawla chuan hring an chanlaia Tlangvâl nula ngaih nei lo chu lo sái ngeia an rin laiin, tlangvâl nula, hmeichhiat mipatna hmanpuitute thlarau erawh chu sai lo turah an lo ngai a ni.
Chu thu chu an hla thuah heti ang hian kan hre thei a:
“ Di neilo Pawla'n a sai an ti,
Fâm mah ila min sai bil tawh hlei lawng nge,
Ka nemrang puan ṭial ka 'Di' zawnna.” tiin.
Heta “Di” tih hian a kawh leh sawi chu hmeichhiat mipatna hman dun hi a ni.
Mizo pi pute khân an thusawi tum, a nihna ang ngau ngaua sawi lo va, thupna ṭawngkam an nei a, chung zîngah chuan "Di" tih leh "Ngai" tih pawh hi an tel a "Di" tih leh "Ngai" tih hi kawh thuhmun, hmeichhiat mipatna hmang dun sawina a ni.
Mitthi thlarau mitthi khaw pana kalte chu Pawla chuan an damlai chanchin lo zawtin Tlangvâl nula ngai lote chu hremna chikhat atân lo sai ṭhin turah an ngai a; chuvangin, Tlangvâlte chuan an ngaihzawngte chu mipat hmeichhiatna hmanpui ngei tumin, nupuia an neih ngei tur thutea tiamin "Di" ngei an tum ṭhin. Hetih lai hian Nula tân pasal neih hmaa hmeichhiat mipatna hman chu thil zahthlâk leh mualphona tawpah ngaih a ni ve bawk si.
Heti ang hi a nih avangin Nulate pawhin anmahni ngaizawngtu tlangvâlte chu Pawla sai pumpelh nân mai ni lo va, an hmangaiha, nupuia an nei duk tak tak a nih chuan an laka an inhuamna leh inphalna thu heti ang hian an lo sawi chhuak hial a, han târ lang ila:
“Pawla sairâl dan nân mai mi tih loh chuanin;
I tawnah tlângrel ka dâwn lo ve,
Fâm mah la Vala suihlung phang suh,
Pawla sairâl i hlauh leh zîngvawnzawlah,
I hellai Siali mi chhâl ang che,” tiin. An bialpate chu an lo thlamuan ngat a sin..!!
Heti ang hi a nih avangin hman lai Mizo nuna mipate inelna zînga pakhat chu nula "Di" thei nih hi a ni tlat mai, Chuti anga mipa, nula, hmeichhiat mipatna hmanpui theitu hetiang mite phei chu an thih pawhin an ruang chu 'tiang hian an thuam ngat ṭhin:
"Nula, unau ngai chu ârchang kû ṭhiang an tawn tir a, lal nula ngai chu Vapual chang an tawn tir a, an khaw lal fanu anih chuan an hlau a, an delh tir ṭhin." a ni.
An sakhaw vawrtawp, "Pialral kai" thuah hian tum dân inkalh tlat, an 'Puithuna' (Ethic) thil kan hre thei a, hei hi a mak danglamin a hlu hle a ni.
Mi ṭhenkhat "Ngai" tih ṭawngkam heti zawng a sawi an awm ve bawk a,
heti angin:
Sakhaw kawng, Khuangchawi Châwngchen thingfar zânah Châwng nu leh pa chhuat zawlah tlangvâl kapkârah nula ṭhuin nula chu tlangvâlte chuan pawmin an zai su dual dual a, "har a so e, in nula 'ngaih' kha inthlâk rawh u le", an ti veleha an nula pawm chu a tahtawlin mipa dang kapkârah chuan an insawn ṭhin a, chu chu chai tih a niin sakhaw kawng zawhna thil tih a ni a.
Heta “Ngai, (a modified form) Ngaih," tih hi Sakhaw ṭawng a ni a, a taka hmeichhiat mipatna hmang tihna ni lovin, Sakhaw thiltih ngaihsak lo leh ngaihpawimawhna nei lo, sawina a ni, an ti a. Chuti anga Sakhaw thiltih ngaihsak lo leh ngaihpawimawhna nei lo mi chu a ni Pawla hian a sai an ti ve bawk a.
Pawla kawtchhuah an kal pelh hnu chuan thlaraute chu mitthi khuaah an lût ta a......!!!
Ka hlaphuah hmang hian a tlângkawm ta ila:
RAUTHLA LAMTLUANG!!
By C.Lalthanmawia, Mualkawi.
Sang by HC Lalramchhani.
1. Pialral thleng tura an sawi chu,
Thangchhuah Pasalṭha Khuangchawi te,
Nun zemawi chawi sangin Tlawmngaihna nên
An lênlai nun thama'n ka phal lo.
Pi pu lênlai Pialral tuan thu,
Chawntin thang ai san chul mah se,
Rangka dâr tui zephyr lunghlu ai pawn,
Zofa lêng tân a hlu zâwk si a.
Hringlang tlânga'n vangkhua lo chuanin,
Luaithli an nul kal zai reng rel lo vin,
An tawn tir e Hawilopâr mawi,
Hringnun ngaih reng an bang silo,
Lungloh tui dawnin vangkhua nghilhin,
Lungchimte'n Pialral an lawi ta e.
2. Rauthla lamtluang thinlai luahtu,
Changchi vawrna chhaktiang daiah,
Thingrihnim hawilopâr an vul chiai e,
Siktuithing lunglohtui tling piau ve,
Zîngvawn zawlah dernak ûm lo,
Fâm khawpui rûn siang lawi tur te'n,
Pawla sailung tawng maw? zîngvawn zawlah,
Thanlai chhîng thei nau ang nui za e.
3. Thlafâm vângkhua Rih lipui hi,
Chiangte'n alang hringlang tlânga'n,
Rual duh sul ang hawiin rawn kâi ve ru,
Riah rûn chhunrâwl siktui thiang awm e.
@ @@@@@@@@@@@@@@.
Comments
Post a Comment